hełm



Sztuka w okresie wikińskim była przede wszystkim sztuką zdobniczą opartą na stylizowanych zwierzętach, choć były okresy gdzie powszechne stawały się motywy roślinne . Powyginane i zniekształcone zwierzęta tworzyły podstawę sztuki skandynawskiej od V wieku. Oczywiście Wikingowie nie oparli się wpływom zachodu, ale obce idee zapożyczano selektywnie i adaptowano do skandynawskich gustów.
Poszczególne style sztuki wikińskiej dzieli się na sześć okresów:

Oseberg (750 - 840)


Broa

Pierwszy styl wziął swoją nazwę od grobowca odkrytego w Osebergu. Znaleziono tam wspaniały okręt użyty do pochówku, z przepięknymi motywami zdobniczymi. Najbardziej charakterystycznym motywem jest motyw tzw. "bestii chwytającej" - głowa w kształcie maski ze skręconym ciałem i z drapieżnymi łapami. "Bestia chwytająca" jest prawdopodobnie pochodzenia anglo-saskiego i pojawiła się w sztuce skandynawskiej ok. 8 wieku. Motywy znane z Osebergu odkryto także w grobowcu w Broa na Gotlandii.


Borre (835 - 970)


Borre

Nazwa pochodzi od miejscowości Borre w Vestfold w Norwegii gdzie w odkrytej łodzi znaleziono końskie wędzidła wykonane z brązu. Ten styl bierze swój początek bezpośrednio ze stylu Broa. Ma dwa zasadnicze motywy: bestię chwytającą i łańcuch pierścieniowy.
Bestia chwytająca różni się trochę od tej znanej ze stylu oseberskiego są to jednak różnice nieznaczne. Łańcuch pierścieniowy natomiast nie ma nic wspólnego z motywami zwierzęcymi - składa się po prostu ze splatających się okręgów i kwadratów.




Jellinge (880 - 1000)


Jellinge

Styl Jellinge wziął swoją nazwę od zwierząt w kształcie litery S na srebrnym pucharze z królewskiej komory grobowej w północnym kurhanie w Jelling w Danii. Charakterystyczne dla tego stylu są wstęgowe zwierzęta splatające się ze sobą i tworzące otwarty, przenikający się motyw. Styl Jellinge rozkwitał w pierwszej połowie X wieku i zachodził zarówno na styl Borre jak i późniejszy Mammen. Nietrudno więc znaleźć w nim połączenie motywów znanych z innych stylów.


Mammen (950 - 1060)


Styl Mammen zawdzięcza swoją nazwę odkryciu w miejscowości Mammen w Jutlandii. Odnaleziono tam grobowiec wysoko urodzonej osobistości z 970 roku a w nim m.in. inkrustowany srebrem rytualny topór z pięknym ornamentem.
Styl ten wyrósł bezpośrednio ze stylu Jellinge i bardzo często łączono je ze sobą. W stylu Mammen zwierzęta stały się większe, bardziej realistyczne i bardziej proporcjonalne.
Można powiedzieć, że Mammen był stylem przejściowym pomiędzy Jellinge i Ringerike. Jednak dopiero w czasie jego trwania zaczęto używać roślinnych motywów zdobniczych. Te nowe motywy były częścią wpływów z zachodniej Europy.

Topór z Mammen



Ringerike (980 - 1080)


Ten styl wziął swoją nazwę od okręgu, w którym wydobywano czerwony pisakowiec na rzeźbione kamienie pomnikowe w Norwegii na północ od Oslo. Zwierzęta są tu mniej ważne i niemal nikną w gąszczu splecionych roślinnych wici.

Ringerike



Urnes (1035 - 1150)


Urnes

Urnes to ostatni wikiński styl. Obecny był w sztuce skandynawskiej do XII wieku. Jego nazwa wzięła się od XI-wiecznego kościoła klepkowego w Urnes, w fiordzie Sogne w Norwegii. Stylizowane zwierzęta (czworonogi walczące ze stworzeniami w kształcie węża) nadal są najważniejszym motywem i tworzą podstawę wytwornych wzorów w kształcie pętli.


Źródła:
Internet
Wielkie kultury świata. Wikingowie


Poczta